DOMETES YETİŞTİRİCİLİĞİ NASIL OLMALIDIR?

Domates Bitkisinin Özellikleri Nelerdir?

Patlıcangiller (Solanaceae) familyasına ait olan domates otsu bir bitkidir. Kazık kök sistemleri toprağın 2 metre derinliğine uzanır. Meyveleri salkım şeklinde olduğundan üzümsü meyveler grubuna dahil edilir. Meyveleri çeşide bağlı olarak renk, şekil, irilik, kabuğunun kalınlığı, meyve eti ve çekirdeklerinin yapısı bakımından farklılık gösterir.

Domates farklı değişkenler üzerinden şu şekilde sınıflandırılır:

Kullanım amaçlarına göre:

  1.  Sofralık,
  2.  Sanayilik.

Morfolojik yapılarına göre:

  1. Bodur,
  2. Yarı bodur veya yarı sırık,
  3.  Sırık.

Olgunluk zamanlarına göre:

  1. Erkenci,
  2. Orta,
  3.  Geççi.

Domates Bitkisinin Yetiştirme Koşulları Nasıl Olmalıdır?

Domates açıkta (tarla) veya turfanda (sera) yetiştirilebilen, sıcak ve ılık iklim bitkisidir. Döllenmesinde sorun yaşanmaması için sıcaklığın uygun düzeyde olması gerekir. Yüksek sıcaklıklar çiçeklerde dökülmeyle sonuçlanırken, 15°C altındaki sıcaklıklar ise gelişimi sekteye uğratır.

Domates yetiştiriciliği için ideal sıcaklıklar şu şekildedir:

  •  Serada 18-20°C,
  • Tarlada 15-28°C.

Gece ve gündüz arasında 6-7°C’lik fark olması, bitkinin meyve bağlamasını ve meyvelerin renklenmesini olumlu etkiler. Olgunlaşma sürecinde meyve dökümlerini önlemek için, güneşi 6 saat boyunca doğrudan alabilmesi gerekir.

Domates tarımında;

  • Geçirgen
  • Humuslu ve besin maddelerinden zengin,
  • Tınlı,
  • pH seviyesi 6.0 olan,
  • Az tuzlu topraklar yetiştiricilik için uygundur.

Domates Bitkisini Yetiştirme Teknikleri Nelerdir?

Domates yetiştiriciliği; tohumlardan sıcak yastıklarda üretilen fidelerin 15-20 cm’ye ulaştıklarında asıl yetiştirilecekleri yere dikilmesiyle gerçekleştirilir. Toprağın verimsizleşmesini önlemek adına hızlı gelişen, yüzeysel köklü bitkilerle münavebeye girilerek ekim nöbeti uygulanmalıdır.

Domates farklı ortamlarda şu tekniklerle yetiştirilir:

  • Serada: Sırık domates çeşitleri tercih edilmelidir. Yetiştirme koşullarına göre ekim tarihi belirlenir. Çift sistemde fideler 90x50x40 cm, tekli sistemde 100x50x45 cm aralığında dikilir.
  • Tarlada: Ağır ve killi topraklar haricinde doğrudan ekim yapılabilir. Tohum ekimi, bahar aylarına yaklaşırken toprağın 1-2 cm derinliğine yapılır. Fidelerin dikimi ise ocak-nisan ayları arasında gerçekleştirilir.

Domates Bitkisinin Gübreleme, Sulama ve Bakımı Nasıl Yapılmalıdır?

Gübreleme

Domates toprakta azot, fosfor, potasyum, magnezyum ve kalsiyum ister. İlk meyveye kadar azotlu gübre verilmemelidir. Toprağı humus yönünden zenginleştiren yanık çiftlik gübreleri uygulanabilir.

Sulama

Domates; çimlenme, gelişme ve mahsul evrelerinde susuzluğa duyarlıdır. Aşırı sulama bitkinin hastalanmasına yol açacağından, sulama aralıklarının belirlenmesinde toprak durumu ve iklim gözetilmelidir.

Sulama şu şekilde yapılır:

  • Sera: İlk meyveye dek su ihtiyacı çapalamayla karşılanır. Sonrasında, sıcak havalarda 5-7 günde bir sulanır.
  • Tarla: İlk meyveden sonra toprak şartlarına göre 5-10 günde bir sulama yapılır. Karık sulama uygulanan tarlalarda suyun kök boğazına değmemesi için sırta dikim yapılmalıdır. 

Çapalama

Fidelerin yetiştirilecekleri asıl yere dikilmesinden 2 hafta sonra toprağın havalanmasını sağlamak için çapalama yapılır.

Budama

  • Koltuk alma: Gövdeyle yan dalların birleştiği yerdeki sürgünler bitkinin besinlerini sömürerek daha az çiçeklenmeye yol açtığından alınmalıdır.
  • Yaprak alma: Havalanma ve ışıklanmanın iyileştirilmesi için olgunlaşmaya başlayan salkımların altındaki yapraklar kopartılmalıdır.
  • Uç alma: Meyvenin olgunlaşmasını hızlandırmak ve erkencilik için salkım üstünden tepe sürgünü koparılır. 

ZİRAİ MÜCADELE

Mildiyö (Phytophthora infestans)

Fungal hastalıklardan biri olan mildiyö, bitkinin yaprakları üzerinde ileride siyaha dönecek olan sarımsı-yeşilimtrak lekelerle belirti verir. Meyve ve dallar üzerinde de hasara yol açabilen domates mildiyösü, nemin yüksek olduğu koşullarda salgına dönüşür. Hastalığın her yıl görüldüğü bölgelerde sırık domates yetiştiriciliği yapılması tavsiye edilir. Hastalık etmeninin görüldüğü seralarda, kimyasal mücadele için hasattan 7 gün öncesine dek ilaçlama yapılır.

Kök-Ur Nematodları (Meloidogyne spp.)

Bir iç parazit türü olan kök-ur nematodları, bitkinin kök sisteminde oluşturduğu urlarla bitkinin besin alımını sekteye uğratır. Gelişimi giderek duran bitkide çiçek ve meyvelerde dökülme gerçekleşir. Seralarda enfekte ettiği domateslerde büyük urlara yol açan bu zararlı ile mücadelede ilacı damla sulama sistemi ile toprağa uygulanabilir.

Beyaz Sinek (Bemisia tabaci)

Beyaz sinek larvaları, gelişimleri için gerekli olan proteini bitkilerin öz suyunu emerek karşılar. Virüs taşıyıcısı olmaları sebebiyle seralarda büyük tehlike yaratan ve domateste düzensiz olgunlaşmaya neden olan beyaz sinek larvalarından yaprak başı 5 adet görüldüğü anda, bitkilerin korunması adına hasattan 3 gün öncesine dek ilaçlama yapılır.

Tütün Beyaz Sineği (Bemisia tabaci)

Bitkinin yaprağından öz suyunu emerek tarlalarda yetişen domatesler için risk oluşturan tütün beyaz sineği, mahsullerin kalitesinde düşüşe yol açar. Tarlalarda tütün beyaz sineği larvası görülmeye başladıktan sonra, sineğin nimf evresine varmasıyla, hasattan 3 gün öncesine kadar uygulanabilir.

Kırmızı Örümcekler (Tetranychus urticae, Tetranychus cinnabarinus)

Kırmızı örümcekler, bitki öz suyuyla beslenerek yaprakların zayıflamasına ve dökülmesine neden olur. Virüs yayma ihtimali de olan bu zararlıların ürün kaybına yol açmasını önlemek için tarlada yaprak başına 3 ergin örümcek görüldüğünde ilac kullanılabilir.

Yaprak Biti (Macrosiphum euphorbiae)

Konukçu bitkinin öz suyu ile beslenen yaprak biti, salgıladığı madde ile kapladığı yaprak üzerinde mantar gelişmesine sebep olur. Tarlada verimliliğin azalmasıyla zarara yol açan yaprak bitinin mücadelesinde, hasattan 3 gün öncesine kadar ilac uygulanabilir.

DETAYLI BİLGİLENDİRME VE ZİRAİ MÜCADELE İÇİN BİZİMLE 05319505591 NUMARADAN İLETİŞİME GEÇEBİLİRSİNİZ.